Căn cứ pháp lý
Hiến pháp 2013, Chương II (Điều 14–49) quy định về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Đây là phần quan trọng thường xuyên xuất hiện trong đề thi Vòng 1.
Phân biệt 2 loại quyền
Quyền con người (mọi người)
Áp dụng cho tất cả mọi người trên lãnh thổ Việt Nam, không phân biệt quốc tịch:
- Quyền sống (Điều 19)
- Quyền bất khả xâm phạm về thân thể (Điều 20)
- Quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư (Điều 21)
- Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở (Điều 22)
- Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo (Điều 24)
Quyền công dân (chỉ công dân Việt Nam)
Chỉ áp dụng cho người có quốc tịch Việt Nam:
- Quyền bầu cử, ứng cử (Điều 27)
- Quyền tham gia quản lý nhà nước (Điều 28)
- Quyền khiếu nại, tố cáo (Điều 30)
- Nghĩa vụ trung thành với Tổ quốc (Điều 44)
- Nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc (Điều 45)
Dấu hiệu nhận biết trong đề thi
- Điều luật dùng từ "Mọi người" → quyền con người
- Điều luật dùng từ "Công dân" → quyền công dân
Câu hỏi mẫu
Câu 1
Quyền nào sau đây là quyền của mọi người (không chỉ công dân Việt Nam)?
- A. Quyền bầu cử
- B. Quyền ứng cử
- C. Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo
- D. Quyền tham gia quản lý nhà nước
Đáp án: C — Quyền tự do tín ngưỡng (Điều 24) dùng từ "Mọi người" → quyền con người.
Câu 2
Quyền nào sau đây chỉ dành cho công dân Việt Nam?
- A. Quyền sống
- B. Quyền bầu cử, ứng cử
- C. Quyền bất khả xâm phạm về thân thể
- D. Quyền tự do tín ngưỡng
Đáp án: B — Bầu cử, ứng cử (Điều 27) chỉ dành cho công dân.